Spotify'de Ses Kalitesini Ayarlama

Spotify'ı yıllardır hem telefonda hem masaüstünde kullanıyorum ve fark ettiğim en tuhaf şey şu: çoğu kişi kulaklığına yüz lira mı üç bin lira mı verdiğini tartışıyor ama uygulamanın hangi bitrate ile çaldığını hiç açıp bakmıyor. Oysa varsayılan ayar "Otomatik"tir ve bu, bağlantın zayıfladığı anda sesi sessizce düşürür. Ben ilk defa kablolu kulaklıkla dinlerken zil seslerinin biraz "camdan geliyor" gibi olduğunu hissedip ayarlara girdim; meğer telefon hücresel veride 96 kbps'ye kadar inmiş. O günden beri hem telefondaki hem bilgisayardaki kaliteyi elle sabitliyorum. Aşağıda kendi kurulumumu ve karşıma çıkan tuzakları anlatıyorum.

Uygulama İçinde Kaliteyi Elle Sabitlemek

Spotify, sesi Ogg Vorbis (mobil/masaüstü) ve web oynatıcıda AAC olarak gönderir. Kademeler kabaca şöyle işliyor:

Telefonda adım adım

Ana ekranın sağ üstündeki profil simgesine, ardından Ayarlar ve gizlilik bölümüne giriyorum. Buradaki Ses kalitesi kısmında iki ayrı liste var: biri WiFi, biri hücresel veri. İkisini de ayrı ayrı ayarlamak gerekiyor, çünkü uygulama dışarıda otomatik olarak kısmaya meyilli. Ben WiFi'de "Çok Yüksek", mobil veride ise kotam bolsa yine "Çok Yüksek", kısıtlıysa "Yüksek" seçiyorum. Aynı ekranda İndirme kalitesi ayrı bir satır olarak duruyor; buradaki seçim sadece çevrimdışı kaydettiğin şarkıları etkiliyor. Yani akış kalitesini yükseltmen, telefonda duran eski indirmelerini iyileştirmez. Kaliteyi artırdıktan sonra o çalma listelerini silip yeniden indirmek zorundayım her seferinde.

Bir de Veri koruma (Data Saver) anahtarı var. Bu açıkken kalite seçimi ne olursa olsun uygulama düşük bitrate'e iniyor. Kaliteyi "Çok Yüksek"e alıp "neden hâlâ aynı" diyenlerin dokuzda sekizinin sebebi bu anahtar.

Masaüstü uygulamasında

Windows ve macOS'taki uygulamada sağ üstteki profil menüsünden Ayarlar'a giriyorum. Ses kalitesi listesi burada da aynı kademeleri sunuyor ve masaüstünde mobil veri ayrımı olmadığı için tek seçim yeterli. Aynı sayfada ses seviyesi normalleştirme ve altındaki "ses düzeyi" (sessiz/normal/yüksek) seçeneği var. Normalleştirmeyi açık tutuyorum, çünkü karışık çalma listelerinde eski kayıtlarla yeni prodüksiyonlar arasındaki uçurumu dengeliyor. Ama "yüksek" profilini seçmek dinamik aralığı sıkıştırıp bazı parçalarda kırpma (clipping) yapabiliyor; ben "normal"de bırakıyorum. Bir de donanım hızlandırma maddesi var, o kalitiyle ilgili değil, sadece uygulamanın akıcılığını etkiliyor.

Web oynatıcı ve ücretsiz hesap gerçeği

Tarayıcıdan dinlerken kalite ayarı yok denecek kadar sınırlı; ücretsizde 128, Premium'da 256 kbps AAC civarında sabit gidiyor. Ciddi dinleme yapacaksam tarayıcıyı hiç açmıyorum. Ayrıca ücretsiz hesapta spotify yüksek kalite ses seçeneği 160 kbps'de bitiyor; "Çok Yüksek" satırı görünse de üzerine dokunduğunda seni yükseltme ekranına götürüyor. Tarayıcıda garip takılmalar yaşıyorsan bu, kaliteden değil biriken önbellekten kaynaklanıyor olabilir; tarayıcı temizliği konusunda sitede ayrı bir rehber var.

Ayar Doğru Ama Ses Hâlâ Kötüyse

Bitrate'i yükselttiğim hâlde beklediğim farkı duymadığım çok oldu. Sorun genelde uygulamanın dışındaydı.

Bluetooth codec zinciri

Kablosuz kulaklıkla dinliyorsan uygulamadan çıkan 320 kbps'lik akış, telefondan kulaklığa giderken yeniden sıkıştırılır. Bu noktada devreye codec giriyor: SBC en zayıfı, AAC iPhone'da iyi çalışıyor, Android tarafında aptX ve LDAC daha geniş bant sunuyor. Android'de Geliştirici seçeneklerini açtıysan "Bluetooth ses codec'i" satırından hangi codec'in aktif olduğunu görebilirsin. LDAC kullanıyorsan bir de "bağlantı kalitesi" tercihi çıkıyor; "ses kalitesi için optimize et" seçeneği bandı açıyor ama menzil kısaldığı gibi pil tüketimi de artıyor. Kaliteyi tavana çekip günün ortasında şarj arıyorsan, Android'de pil ömrünü uzatma başlığındaki alışkanlıklar burada işe yarıyor.

Ekolayzır ve normalleştirme çakışması

Mobil uygulamada Ayarlar içinde bir Ekolayzır bölümü var. Buradaki hazır ayarları (bas güçlendirici gibi) açıp bir de telefonun sistem ekolayzırını veya kulaklık uygulamasının kendi profilini kullanınca üst üste binen yükseltmeler sesi bulandırıyor. Ben tek katmanda kalmayı, tercihen kulaklığın kendi uygulamasında ayar yapmayı seçiyorum; Spotify'ın ekolayzırını dü