USB Bellek Hızlı Biçimlendirme İşlemi
Elimde en az beş tane USB bellek var ve her birini onlarca kez biçimlendirdim. Bazılarını yanlış dosya sistemiyle formatladığım için televizyonda okutamadım, birinde aceleyle "Hızlı Biçimlendir" kutucuğunun işaretini kaldırdığım için 64 GB'lık belleğin başında yarım saat bekledim. Bu yüzden usb bellek format atma işini artık kafadan değil, önce "bu belleği nerede kullanacağım?" sorusunu sorarak yapıyorum. Aşağıda kendi düzenimi anlatıyorum: hangi dosya sistemi ne işe yarar, Windows'ta ve macOS'ta en kısa yol nedir, biçimlendirme takıldığında ne yapıyorum.
Baştan bir uyarı: biçimlendirme, bellekteki dosya tablosunu sıfırlar. Yani içindeki her şeye veda ediyorsunuz. Yanlış sürücüyü seçip önemli verileri uçurduysanız panik yapmadan yazmayı bırakın; kurtarma araçlarıyla ilgili anlattığım silinen dosyaları geri getirme rehberi bu durumda işinize yarar. Ama en iyisi, format öncesi bir kez daha sürücü harfini kontrol etmek.
Doğru Dosya Sistemini Seçmek: İşin Asıl Kritik Kısmı
Biçimlendirme penceresinde en çok kafa karıştıran yer burası. Ben artık şu tabloyu ezberledim gibi düşünün:
| Dosya sistemi | Tek dosya sınırı | Nerede işe yarar |
|---|---|---|
| FAT32 | 4 GB | Araç teypleri, eski TV'ler, oyun konsolları, BIOS güncellemesi |
| exFAT | Pratikte sınırsız | Windows + macOS ortak kullanım, büyük video dosyaları |
| NTFS | Pratikte sınırsız | Sadece Windows; izinler, sıkıştırma, şifreleme gerektiğinde |
FAT32'yi hâlâ neden kullanıyorum
Yeni bir ekran kartı ya da anakart yazılımı güncellemesi yapacaksam, belleği kesinlikle FAT32 ile biçimlendiriyorum. Anakart arayüzleri exFAT'i çoğu zaman görmüyor. Aynı şey arabamın müzik sisteminde de geçerli: NTFS takınca "desteklenmeyen aygıt" diyor. Tek sıkıntısı 4 GB sınırı; tek parça bir film ya da büyük bir sistem imajı taşıyacaksam FAT32 baştan eliniyor.
exFAT benim varsayılanım
Hem Windows hem Mac tarafında sorunsuz yazıp okuduğu için günlük belleklerimin hepsi exFAT. Özellikle bir masaüstü ile dizüstü arasında dosya taşıyorsanız bu ikisi arasındaki gidiş gelişi hiç düşünmüyorsunuz. macOS'ta depolama alanını boşaltmak için büyük arşivleri dışarı taşırken de exFAT'i tercih ediyorum, çünkü aynı belleği sonra Windows makineye takabiliyorum.
NTFS'i hangi durumda seçiyorum
Sadece Windows makinelerde dolaşacak, üstelik BitLocker ile şifrelenecek bir bellekse NTFS. Bir de çok sayıda küçük dosya (kaynak kodu, belge klasörleri) taşıyorsam NTFS'in defter kaydı yapısı beni ani çıkarmalarda daha az yakıyor. Ama NTFS'li belleği Mac'e takarsanız sadece okuyabilirsiniz; yazma için ek yazılım gerekir.
Ayırma birimi boyutu meselesi
"Ayırma birimi boyutu" alanını çoğu zaman "Varsayılan" bırakıyorum. Yalnız tek tek yüzlerce küçük dosya taşıyacaksam 4 KB gibi küçük bir değer alanı daha verimli kullanıyor; büyük video arşivi taşıyacaksam 64 KB ile kopyalama hissedilir şekilde akıcılaşıyor.
Adım Adım Biçimlendirme ve Takıldığınızda Yapılacaklar
Windows'ta en hızlı yol
- Belleği takın, Dosya Gezgini'ni açın, sürücüye sağ tıklayıp Biçimlendir'i seçin.
- Dosya sistemini yukarıdaki tabloya göre belirleyin.
- Birim etiketine anlamlı bir isim yazın. Ben "YEDEK-64" gibi kapasiteyi de içeren isimler veriyorum; üç bellek aynı anda takılıyken hangisi olduğunu karıştırmıyorum.
- Hızlı Biçimlendir işaretli kalsın. İşaretini kaldırmak her sektörü tek tek kontrol eder; bu, sadece bellekten şüpheleniyorsanız mantıklı.
- Başlat'a basın, birkaç saniyede biter.
Disk Yönetimi ve Diskpart
Bellek Gezgin'de hiç görünmüyorsa Disk Yönetimi'ni açıyorum (Başlat'a sağ tıkla menüsünden). Orada "Ayrılmamış alan" olarak görünüyorsa sağ tık ile yeni basit birim oluşturup biçimlendiriyorum. Bu da olmazsa komut istemini yönetici olarak açıp diskpart, ardından list disk, doğru numarayı bulup select disk X, sonra clean ve create partition primary diyorum. Buradaki tek gerçek risk yanlış disk numarasını seçmek; kapasiteye bakarak iki kez teyit ediyorum.
macOS tarafı
Disk İzlencesi'ni açıp sol listeden belleğin en üst satırını (aygıtın kendisini, alt bölümü değil) seçiyorum. Sil düğmesine basıp biçim olarak ExFAT, şema olarak GUID Bölüm Haritası seçiyorum. Windows'a da takacaksam Mac OS Genişletilmiş'ten uzak duruyorum, yoksa öteki bilgisayar belleği hiç tanımıyor.
"Windows biçimlendirmeyi tamamlayamadı" hatası
Bunu genelde iki sebepten görüyorum: bellek yazma korumalı ya da fiziksel olarak yorulmuş. Yandaki küçük anahtarı olan modellerde kilidi kontrol ediyorum. Sonra chkdsk X: /f ile bir tur atıyorum. Hâlâ olmuyorsa farklı bir USB portu, tercihen anakarta doğrudan bağlı arka port deniyorum; hub üzerinden yapılan biçimlendirmeler bende birkaç kez yarıda kaldı. Aynı bellek üç yöntemde de direniyorsa artık ömrünü tamamlamış kabul edip önemli hiçbir şeyi ona güvenmiyorum.
Biçimlendirme, verinin üzerine yazmaz; sad