Windows 11'de Başlangıç Programlarını Devre Dışı Bırakma

Birkaç ay önce eve aldığım ikinci el bir dizüstü bilgisayarda garip bir durum vardı: parola ekranı hızlı geliyordu ama masaüstüne düştükten sonra en az bir dakika hiçbir şeye tıklayamıyordum. Disk sürekli çalışıyor, imleç dönüyor, Chrome açmak istesem "yanıt vermiyor" diyordu. Suçlu formatlanmamış bir sistem ya da yaşlanmış donanım değildi; arka planda sırayla açılmaya çalışan on beş kadar programdı. Windows 11 başlangıç programları listesini temizledikten sonra aynı makine 20 saniyede kullanılabilir hale geldi. O günden beri elime geçen her bilgisayarda ilk yaptığım iş bu oluyor.

Aşağıda hem nereye bakacağımı hem de neyi kapatıp neyi bıraktığımı, kendi deneyimlerimden yola çıkarak anlatıyorum.

Başlangıç listesine nereden ulaşıyorum

Windows 11'de bu ayar tek bir yerde durmuyor. Üç ayrı noktaya bakmadan işi bitmiş sayamıyorum, çünkü bazı programlar Görev Yöneticisi'nde hiç görünmüyor.

Görev Yöneticisi'ndeki "Başlangıç uygulamaları" sekmesi

En çok kullandığım yol bu. Ctrl + Shift + Esc ile Görev Yöneticisi'ni açıyorum, sol taraftaki menüden "Başlangıç uygulamaları"na geçiyorum. Burayı sevmemin sebebi Başlangıç etkisi sütunu: Windows her açılışta hangi programın ne kadar CPU ve disk tükettiğini ölçüyor ve Yüksek / Orta / Düşük olarak etiketliyor. Listeyi bu sütuna göre sıralayıp yukarıdan aşağı iniyorum. Bir programın üzerine sağ tıklayıp "Devre dışı bırak" demek onu silmiyor; sadece Windows'la birlikte açılmasını engelliyor. İhtiyaç duyduğumda kendim çalıştırıyorum.

Aynı ekranın sağ üst köşesindeki Son BIOS süresi değerine de bakıyorum. O sayı donanımın kendini toplama süresi; 3-4 saniyeyse donanımda sorun yok demektir, yavaşlık tamamen yazılım tarafındadır.

Ayarlar üzerinden liste

Ayarlar > Uygulamalar > Başlangıç yolu da neredeyse aynı listeyi gösteriyor, üstelik anahtarlarla açıp kapatmak daha kolay. Burada bazen Görev Yöneticisi'nde adı anlaşılmayan bir kalem daha okunur biçimde çıkıyor. Bir programın ne olduğundan emin değilsem sağ tıklayıp "Dosya konumunu aç" diyorum; klasörün adı genelde her şeyi anlatıyor.

Görünmeyenler: Startup klasörü ve Görev Zamanlayıcı

Bazı yazılımlar kendini kayıt defterine değil, kullanıcı başlangıç klasörüne veya zamanlanmış göreve yazıyor. Çalıştır penceresini (Win + R) açıp shell:startup yazdığımda kendi hesabıma ait kısayollar geliyor; shell:common startup ise tüm kullanıcılar için olanları gösteriyor. Buradaki kısayolu silmek zararsız, çünkü kısayolu siliyorsunuz, programı değil.

Bir de güncelleyiciler var. Bazı marka yardımcı programları "oturum açıldığında" tetiklenen görevler oluşturuyor. Görev Zamanlayıcı'yı açıp Görev Zamanlayıcı Kitaplığı'nda gezinirken tetikleyicisi "oturum açma" olanları buluyorum ve gereksizse devre dışı bırakıyorum. Bu adım biraz dikkat istiyor, o yüzden ne olduğunu bilmediğim bir görevi ellemiyorum.

Neyi kapatıyorum, neye dokunmuyorum

Bu kısım tecrübeyle oturuyor. İlk denemelerimde ses sürücüsünün yardımcı programını kapatıp hoparlörü tek kanala düşürdüğüm de oldu.

Kesinlikle açık bıraktıklarım

• Antivirüs ve güvenlik duvarı bileşenleri
• Dokunmatik yüzey, tablet kalemi, ses kartı gibi donanım yardımcı programları
• Bulut yedeklemesini gerçekten aktif kullandığım tek bir istemci
• VPN istemcisi, eğer her gün bağlanıyorsam

Gönül rahatlığıyla kapattıklarım

Bir programı devre dışı bıraktıktan sonra bilgisayarı y